Essent Chess Tournament 2004

Round 1 Daniel Stellwagen Magnus Carlsen 1-0
Ivan Sokolov Nigel Short 1-0
Round 2 Nigel Short Daniel Stellwagen 1-0
Ivan Sokolov Magnus Carlsen 1-0
Round 3 Magnus Carlsen Nigel Short 1-0
Daniel Stellwagen Ivan Sokolov 0-1
Round 4 Nigel Short Ivan Sokolov 1-0
Magnus Carlsen Daniel Stellwagen 0-1
Round 5 Nigel Short Magnus Carlsen ½-½
Ivan Sokolov Daniel Stellwagen 0-1
Round 6 Daniel Stellwagen Nigel Short ½-½
Magnus Carlsen Ivan Sokolov ½-½

1 2 3 4 Total
1 Daniel Stellwagen NED 2512 *** *** 0 0 ½ 0 1 1 2½
2 Ivan Sokolov NED 2663 1 1 *** *** 1 0 1 ½ 4½
3 Nigel Short ENG 2687 1 ½ 1 0 *** *** ½ 0 3
4 Magnus Carlsen NOR 2581 0 0 ½ 0 1 ½ *** *** 2

Round 6

Carlsen - Sokolov

De door hem in de vorige ronde al veiliggestelde overwinning in de Kroongroep weerhield Ivan Sokolov er niet van in de laatste ronde met zwart tegen Magnus Carlsen fel op winst te spelen. De geboren Bosniër bereikte een eindspel met een pion meer, maar toch kwam er voor hem niet meer dan een halfje uit de bus. Zijn slechte loper was de boosdoener. "Jammer", zei Sokolov, die de partij geen analyse waard achtte. "Daarvoor leek het niveau te veel op dat van koffiehuisschaak", vond hij.

De andere jongeling met wit in de Kroongroep, Daniel Stellwagen, deed het duidelijk beter. Nigel Short kwam rond de tijdnoodfase in de problemen en moest zich nauwkeurig verdedigen om zich te redden. Dat lukte en hoewel hij daarmee de tweede plaats veiligstelde, kon hij toch niet terugkijken op een geslaagd toernooi: "Ik speelde niet zo slecht, maar op cruciale momenten greep ik mis. Dat kostte me wellicht anderhalf punt."

Stellwagen toonde zich tevreden over zijn eerste optreden in Hoogeveen op het hoogste niveau. "Zowel mijn spel als het eindresultaat stemmen tot tevredenheid", aldus de Soestenaar. "Alleen met wit tegen Sokolov kwam ik er totaal niet aan te pas. Ik heb eigenlijk geen verklaring voor mijn twee makkelijke overwinningen op Carlsen. In principe moet hij tegen mij zijn punten halen, hij is een goede schaker. Hij heeft tenslotte een hogere elo-rating dan ik."
Wouter Spoelman

In de Open Groep bekroonde Wouter Spoelman een uitstekend toernooi met een overwinning op de Oekraïnse grootmeester Brodsky en eindigde zo als beste Nederlander op de gedeelde derde plaats. Brodsky blunderde in de opening een stuk weg tegen zijn pas 14-jarige tegenstander en kwam er daarna niet meer aan te pas. "Goed toernooi, inderdaad", oordeelde Spoelman. "Niet mijn beste overigens, dat speelde ik onlangs in Amsterdam." Spoelman behaalde ondanks een TPR van 2532 echter geen IM-norm omdat hij te weinig titelhouders trof. "Tja. Vier grootmeesters is waarschijnlijk zwaarder dan de vereiste vijf titelhouders, maar goed het is niet anders", berustte Spoelman. "Mijn rating is de afgelopen maanden in ieder geval flink gestegen."

Tegen de vier grootmeesters die hij in Hoogeveen ontmoette scoorde hij 50 procent: "Tegen Romanisjin kwam ik er na een slecht gespeelde opening niet aan te pas. Tegen Khenkin was ik te overmoedig en tegen Baklan (2591) speelde ik echt een goede partij." Brodsky bood door zijn blunder dus nauwelijks tegenstand. Voor zijn prestatie kende de organisatie Spoelman de jeugdprijs toe.

Marc Erwich en Michiel van Wissen behaalden een IM-norm. Voor Erwich is dit de derde en hij krijgt de IM-titel wanneer zijn rating minimaal 2400 is. Voor Van Wissen is het de eerste IM-norm.

Round 5

Een ronde voor het einde van de Kroongroep is de eindwinnaar al bekend: Ivan Sokolov. Zelf won hij voor de tweede keer in het toernooi van Daniel Stellwagen terwijl zijn enige overgebleven concurrent Nigel Short zijn tegenstander Magnus Carlsen liet ontsnappen met remise. In een stelling die volgens de Engelsman duidelijk beter voor hem was, herhaalde hij een keer te vaak de stelling. Een opgeluchte Carlsen claimde op grond daarvan op de 41ste zet het halfje.

"De claim kwam niet onverwacht voor mij", aldus Short. "Die toren op f3 moest hoe dan ook naar e3, dus die zet speelde ik onmiddellijk. Daarna realiseerde ik me dat de stelling op het bord al twee keer eerder was voorgekomen en ging ik maar wat rondlopen. Mijn hoop dat Carlsen het niet zou opmerken, bleek ijdel." Het kritieke moment was volgens Short overigens eerder in de partij al geweest: "Ik had voor de 40ste zet een keer Db2 moeten doen."

Sokolov, die in de perskamer de partij van Short en Carlsen aandachtig volgde, was uiteraard bijzonder in zijn nopjes met die ontknoping. En eerder op de dag had Stellwagen weliswaar meer tegenstand geboden dan in zijn eerste duel met Sokolov maar niettemin aan het kortste eind getrokken. Met nog een ronde te gaan liep de achterstand van Short op Sokolov zo op tot 1½ punt.

"Daniel had waarschijnlijk remise kunnen maken", oordeelde Sokolov. "Zijn kwaliteitsoffer gaf hem voldoende positionele compensatie maar hij had niet met zijn dame de pion op a2 moeten slaan. Daardoor stortte zijn stelling als een kaartenhuis in elkaar." Stellwagen was het eens met Sokolov: "Met Le5 in plaats van Dxa2 blijven de fundamenten van mijn stelling overeind. Dan is het weliswaar nog geen remise, maar lijkt de stelling me wel in evenwicht."

In de Open Groep beleefden de meeste Nederlanders een slechte dag. Erwin l'Ami speelde tegen Zhang een spectaculaire partij, maar moest zijn moed met een nul bekopen. "Ik boek liever een saaie overwinning", gaf l'Ami na afloop toe, "maar dat zat er vandaag dus niet in. Ik had deze variant wel eens bekeken, maar niet verwacht dat Zhang hierop in zou gaan. Ik kon me niet alle finesses meer herinneren. Mijn beslissende fout was overigens waarschijnlijk 25... Kf4. Op dat moment is Ld5 beter."

Wouter Spoelman boekte een fraaie overwinning op Vladimir Baklan en Jan Smeets kon een beter eindspel net niet winnen van Igor Khenkin. Dennis de Vreugt zette zijn opmerkelijke opmars van de laatste vijf ronden voort met een zege op een van de Porat-brothers. "Ik moet wel", verontschuldigde De Vreugt zich. "Alleen als ik het toernooi win, verlies ik hier geen elo." De Vreugt heeft nu 5½ uit 8 tegen gemiddeld 2200. Dat belooft nog altijd niet veel goeds.

Mogelijke titelnormen in de laatste ronde. Menno Okkes, Sascha Grimm, Marc Erwich, Michiel van Wissen en David Porat hebben voldoende aan een remise voor een IM-norm. Alexander van Beek moet in de laatste ronde winnen voor een IM-norm.

Round 4

Nigel Short heeft donderdag de strijd in de Kroongroep nieuw leven ingeblazen door in de eerste ronde van de tweede turnus de afgetekende koploper, Ivan Sokolov, met wit een gevoelige nederlaag toe te brengen. "Pff, wat een zware klus," verzuchtte de Brit toen hij na ruim zes uur spelen het aparte glazen hok verliet, waar de vier Kroongroep-deelnemers hun programma afwerken.

"Het was een bijzonder moeilijke partij, waarin ik door mijn ongewone behandeling van het Spaans (9. d4 ipv. het gewone 9. h3 en meteen daarna 10. a4) aanvankelijk in het voordeel kwam. Helaas koos ik in het vervolg waarschijnlijk niet het juiste plan want Ivan kreeg toch nog redelijke activiteit voor zijn stukken. Zo stonden we dus weer min of meer gelijk tot hij met 37... g6 op de proppen kwam. Sluw, natuurlijk, zo'n poging om op mijn tijdnood te spelen en uitgerekend een paar zetten voor de 40ste het karakter van de stelling te veranderen, maar toch niet sluw genoeg. 37... g6 was simpelweg een slechte zet, en vraag me niet wat hij nu wel had moeten doen. Passen, denk ik, was het beste geweest. Ik kon slaan, mijn slechte loper afruilen en rustig achterover leunen, want met de tijdcontrole achter de rug stond ik duidelijk beter. Ivan gooide er daarna nog een kwaliteit tegenaan, maar dat mocht niet meer baten. Hij heeft mijn sterke 45. Dc2 niet zien aankomen, denk ik. Makkelijk was het daarna niet want voor ik 48. f4 speelde, met het idee om Tc3 en Tc8 te laten volgen, moest ik eerst uitrekenen of zwart niet met eeuwig schaak kon wegkomen. Dat is simpel als je Fritz bij de hand hebt maar achter het bord is zoiets vreselijk. Heb je wel gezien hoeveel schaakjes hij nog had?"

Over het optreden van Magnus Carlsen was Short absoluut niet te spreken. "Wat is er in de Noorse wonderknaap gevaren?" vroeg hij zich op luide toon af. "Tegen Daniël Stellwagen bakte hij er vandaag weer niets van. Het lijkt wel of hij alleen tegen mij zijn best wil doen". Stellwagen kon dat wel beamen, maar begreep er evenmin iets van. "Tja, wat Magnus vandaag liet zien, was niet erg indrukwekkend. Het leek er een beetje op alsof hij niet anticipeerde op wat mijn plan zou kunnen zijn. Ik denk dat mijn speelstijl hem niet zo ligt. Begrijpelijk hoor, zoiets. Ik heb er zelf tegen sommige andere spelers ook last van. In elk geval reageerde hij aanvankelijk goed op de ouderwetse Caro-Kann die ik op het bord zette, maar sloeg hij na 19... Db6 diep aan het nadenken en produceerde met 20. Th3? meteen een vreselijke misser. Elke andere zet (20. Th4 of 20. Pe4 bijvoorbeeld) was beter geweest. Hij belandde nu regelrecht in een voor hem onaangenaam eindspel. Ik had hem in een houdgreep en hij kwam er niet meer uit.

Voor Stellwagen, die in Hoogeveen het sterkst bezette toernooi uit zijn nog prille loopbaan speelt, kan het 8ste Essent nu al niet meer stuk. "Met nog twee ronden voor de boeg, heb ik mijn verwachte score nu al op mijn scorelijst staan. Van hier af aan kan ik er dus alleen maar op vooruit gaan," zei hij met een grote grijns.

In de zevende ronde van het Open toernooi deed Mikhail Gurevich uitstekende zaken. De Belgische GM nam de kop over door in een spannende partij Igor Khenkin te verslaan. De beslissing viel in de tweede tijdnoodfase. Een zwart vrijpionnetje liep sneller naar de overkant dan de twee verbonden witte vrijpionnen van koploper Khenkin. Aan de overige topborden was remise troef. Gurevich gaat nu met 6 punten aan de leiding, op een halfje volgen Khenkin en Zhang.
De kans op een Nederlandse GM-norm lijkt zo goed als verkeken. Michiel van Wissen heeft, bij voldoende tegenstand in de laatste twee ronden, zijn eerste IM-norm binnen.

Round 3

De Kroongroep is drie rondes oud en nog steeds zijn er geen remises gevallen. Bijna was het rijtje resultaten nog eenzijdiger geweest: tot de overwinning die Sokolov vandaag met zwart op Daniël Stellwagen boekte, had wit alle partijen gewonnen en in die trend zou het duel van Magnus Carlsen met Nigel Short geen verandering hebben gebracht. De jonge Noor won die partij en raakte zo net voor de rustdag de hatelijke nul achter zijn naam kwijt.

Sokolov had een relatief gemakkelijk dagje. In een Spanjaard raakte zijn tegenstander snel de draad kwijt en nog voor de tijdnoodfase had hij de vis al op het droge. "Ik had me weliswaar goed voorbereid", verklaarde Sokolov zijn zege, "maar dat was niet de enige reden dat het zo eenvoudig ging. Zijn plan met Pg4 leek me niet zo sterk. Misschien had hij eerder iets overzien en kon hij toen het eenmaal zo ver was niets anders meer bedenken. Ook het vervolg speelde hij volgens mij niet op zijn sterkst, maar aan de andere kant, het was voor hem een paar keer kiezen tussen twee kwaden."

Short zag het na de loting al aankomen: de door tal van plichtplegingen vermoeide Carlsen zou het zijn tegenstanders in de eerste twee rondes ongetwijfeld niet al te moeilijk maken maar als hij in de derde ronde op de Noor zou stuiten zou die wel eens lekker ingespeeld kunnen zijn. En zo geschiedde. Carlsen strafte een fout van Short (24... a6) hardhandig af en het eindspel dat volgde voerde hij elegant tot winst.

"Ik moet wel slecht in vorm zijn", verzuchtte een teleurgestelde Short. "Ik dacht lang na over Kg8 zonder ook maar een seconde te zien dat hij met Dxd4 gewoon een pion kon nemen. In het eindspel vocht ik me goed terug maar remise zat er niet meer voor me in." Sokolov zag toch nog een lichtpuntje voor Short: "Hij heeft een goede kijk op het leven. Dat hij het moeilijk zou krijgen tegen Carlsen, dat had hij toch maar mooi goed voorspeld!"

In de Open Groep nemen de Nederlanders Jan Smeets en Erwin l'Ami na de vijfde ronde de gedeelde derde plaats in. Smeets ging tegen Michael Gurevich door het oog van de naald. In de analyse direct na afloop ontdekten de spelers al dat Gurevich op de 23ste zet de verkeerde toren naar e1 had gespeeld en anders goede kansen had gekregen. Maar tijdens het eten daagde het Smeets dat de Belg met 16. Peg5 in plaats van 16. Pf6 onmiddellijk had kunnen winnen.

De in net pak gestoken L'Ami won achter elkaar van Herman Grooten die een scherpe variant van het Nimzo-Indisch niet voldoende in de vingers bleek te hebben. "Met een pak speel ik misschien wel beter", dacht l'Ami. "Had ik wel eens eerder gedaan, eveneens met een goed resultaat." Of zijn vorm goed is weet l'Ami nog niet: "Ik heb nog niet echt indrukwekkende tegenstanders ontmoet. Daardoor zit een grootmeesternorm er ook niet meer in."

Round 2

Short - Stellwagen In the second round of the Crown Group the two teenagers did not succceed in winning against the slightly older and slightly more established players. Short beat Stellwagen with fine attacking play, and Sokolov slowly outplayed Carlsen. So far, all games have been won by white. In the Open Tournament, after four rounds there is now a single leader with a perfect score. Igor Khenkin, listed as a German on the FIDE-list, defeated Vladimir Baklan. The game on the top-board between Pengxiang Zhang and Mikhail Gurevich was drawn.

Nigel Short was very pleased with the game against Daniël Stellwagen. In the post-mortem, the Englishman enjoyed himself and the kibitzers with phrases like "In this position I will deliver mate". After 24... Rxa4 25. Rxa4 Qxa4 26. g4 White has a devasting attack. The players suggested that 24... Rfc8 might pose more challenges for White. Sokolov seems very determined to win the tournament. "The positions arising from a quiet Queens Gambit do not appear to suit Magnus very well. I did not get much from the opening, he liquidated himself."

Mikhail Gurevich lost his perfect score in the Open Tournament. "The draw was a correct result", said the Belgian GM. "First, I was much better, later in the game my opponent had the advantage." Zhang's opinion remains unknown, even to Gurevich.

In de tweede ronde van de Kroongroep bleek jeugd niet opgewassen tegen routine. De Engelsman Nigel Short versloeg Daniël Stellwagen en de Noor Magnus Carlsen verloor van Nederlands hoogst gerate speler, Ivan Sokolov. In de Open Groep nam Igor Khenkin de leiding: hij versloeg Vladimir Baklan, terwijl het duel tussen de andere koplopers aan het begin van de ronde, Pengxiang Zhang en Michael Gurevich, in remise eindigde.

De overwinning van Short op Stellwagen was een fraaie. "Hij probeerde te krampachtig de stelling gelijk te maken", oordeelde Short. "Als hij had geaccepteerd dat hij wat minder had gestaan, was er weinig aan de hand geweest. Nu kreeg ik een sterke aanval en die bekwam hem slecht." Sokolov was na afloop tevreden over zijn openingskeuze tegen zijn jonge opponent: "De stellingen die ontstaan uit zo'n rustig damegambietje zijn niet zijn pakkie an." Dat bleek. "Er was na de opening weinig aan de hand en eigenlijk hielp hij zichzelf om zeep."

In de Open Groep verloor Gurevich dus zijn 100%-score. "De remise was een terechte uitslag", dacht de Belg. "Eerst stond ik veel beter, later in de partij mijn tegenstander." Hoe Zhang erover dacht bleef onduidelijk. Van het gelaat van de Chinees viel niets af te lezen.

In de top van het klassement werden de Nederlanders die in de eerste twee ronden verrasten met goede resultaten afgelost door de gevestigde namen die het in het begin van het toernooi juist lieten afweten. Michiel van Wissen verloor een Siciliaan van Alexander Golosjchapov zonder dat het na afloop duidelijk was waar hij het fout had gedaan. "Misschien dat Fritz nog iets voor me kan vinden, maar ik heb het gevoel dat ik slecht uit de opening kwam en daarna geen kans meer heb gehad." Jan Smeets weerlegde de Svesjnikov van Erik Hoeksema en meldde zich daarmee in de top van het klassement. "Hij overzag een truukje van mij", verklaarde Smeets zijn zege. "Daarna was zijn centrum zwak en coördineerden zijn stukken niet meer. Daarna was het snel afgelopen."

Dennis de Vreugt kwam na twee verrassende nederlagen door zijn tweede zege op rij weer onder de mensen. "Ik ben gewoon slecht in vorm", zo verklaarde hij zijn slechte score. "Zie cruciale dingen totaal niet aankomen. Dan houdt het op."

Round 1

Post-mortem of Sokolov-Short

The Crown Group of the Essent Chess Tournament got a flying start by wins of the two Dutch participants. Ivan Sokolov defeated Nigel Short in a sharp variation of the Nimzo-Indian, while Daniël Stellwagen won relatively easy against the Norwegian prodigy Magnus Carlsen. In the Open Tournament there remain three leaders after the third round: GMs Gurevich, Khenkin and Zhang. They had relatively little problems with their young Dutch opponents.

Sokolov - Short was described by the players as a highly interesting game in which both made some small misjudgements. When the Englishman ran short of time, it was once again proved that it is easier to attack than to defend. Sokolov kept the game going by playing the risky 17. Kf1. "Objectively this was probably not the best move, but I wanted to play on", explained Sokolov. One of the critical positions arose after 25. Re3, whereafter Short played 25... Kf8. After the game he pointed out the alternative 25... Ba6!?. "At my advanced age I cannot play these positions. Leko would certainly have defended it." The complicated main variation is (25... Ba6) 26. c7 R8d7 27. Kg1! Rxc7 (27... Rxd3 28. Rexd3 Rxd3 29. Qxd3 Bxd3 30. c8Q) 28. Bxa6 Rxd1+ 29. Qxd1 Qxa6 30. Nd4. And Black still has his extra pawn, but White has ample compensation. A draw looks the most likely outcome.

Daniël Stellwagen had a good start in the strongest tournament he participated in so far. He obtained an excellent position playing with white pieces in a Sicilian Rossolimo variation. When Carlsen allowed 25. Pe5! the game was virtually over according to the winner.

Hoeksema and Khenkin De eerste ronde van de Kroongroep is voor de Nederlandse deelnemers uitstekend verlopen. Ivan Sokolov versloeg Nigel Short in een scherpe variant van het Nimzo-Indisch terwijl Daniël Stellwagen korte metten maakte met het Noorse wonderkind Magnus Carlsen. In de Open Groep hadden de Nederlanders het zwaar: Van de vier die met 2 uit 2 aan de leiding gingen, slaagde alleen Erik Hoeksema er in tot scoren te komen. De Groninger dwong Goloschapov een halfje af. Wouter Spoelman, Marc Erwich en Harmen Jonkman kwamen er in de derde ronde niet aan te pas.

Short had zichzelf het een en ander uit te leggen na zijn partij tegen Sokolov. Goed voorbereid speelde hij met zwart zonder veel nadenken de ene na de andere actieve zet en de Engelsman kwam al snel in het voordeel. In het middenspel dacht hij echter (te) lang na en in de tijdnoodfase ging het mis met hem. Nog voor de veertigste zet liep hij in een matnet.

"Het is mijn eigen schuld", oordeelde Short. "Ik stond wel beter maar Ivans stelling was veel gemakkelijker te spelen dan de mijne en met het oog op mijn tijdsverbruik had ik naar een bescheiden resultaat moeten streven, laten we zeggen naar een halfje. Maar ja, op mijn leeftijd moet ik dit soort stellingen eigenlijk helemaal niet meer spelen." De remise zat er dus niet meer in voor Short: "Ik ben helaas geen Leko, of misschien moet ik zeggen gelukkig niet. Het lijkt me bepaald niet leuk om te moeten spelen zoals hij."

Short was overigens vol bewondering over het spel van Sokolov: "Die heeft toch wel een aparte stijl. Op een gegeven moment kon hij naar een gelijk eindpel afwikkelen en dat had ik toch wel gedaan als ik hem was. Want toen hij de afwikkeling achterwege liet, stond hij opnieuw slechter. Maar hij wil altijd winnen, hij gaat ervoor, en vandaag werd die houding beloond."

Stellwagen won relatief eenvoudig van Carlsen. "De Rossolimo-variant belooft bij goed spel van zwart wel niet veel voor mij, maar ik loop zelf ook bijzonder weinig risico. En wit kan toch nog wel een tijdje duwen en trekken." Dat laatste deed de jeugdige inwoner van Soest met veel succes. Eén onnauwkeurigheid van Carlsen, en met een kleine combinatie won Stellwagen materiaal. Het eindspel dat resteerde bleek gemakkelijk gewonnen.

Een mooie opsteker voor Stellwagen, die zonder duidelijke verwachting naar Hoogeveen is gekomen: "Ik speel hier in het sterkst bezette toernooi van mijn leven. Wat een goed resultaat zou zijn? Heb ik eigenlijk niet goed over nagedacht. Nou inderdaad, 0 uit 6 zou slecht zijn en 4 uit 6 goed, maar dat bedoel ik natuurlijk niet. Ik weet eigenlijk niet goed wat ik hier moet verwachten."

Opening

The event was officially opened in Het Compagniehuis. Jan Veenstra, manager Corporate Communications of sponsor Essent, and Willem Urlings, the major of Hoogeveen announced that the tournament will be continued until at least 2008. Both are very happy with the impact the tournament has achieved in the chess world and beyond. The drawing of lots for the Crown Group was executed by the players selecting a milk canister filled with carbide and a ball. Obviously the idea was to explode the carbide causing a big bang and the ball to be propelled towards the town hall. All this resulted in the following schedule for the Crown Group:

Schedule

1 Sunday 14:00 Daniel Stellwagen Magnus Carlsen
Ivan Sokolov Nigel Short
2 Monday 14:00 Nigel Short Daniel Stellwagen
Ivan Sokolov Magnus Carlsen
3 Tuesday 14:00 Magnus Carlsen Nigel Short
Daniel Stellwagen Ivan Sokolov
4 Thursday 14:00 Nigel Short Ivan Sokolov
Magnus Carlsen Daniel Stellwagen
5 Friday 14:00 Nigel Short Magnus Carlsen
Ivan Sokolov Daniel Stellwagen
6 Saturday 12:00 Daniel Stellwagen Nigel Short
Magnus Carlsen Ivan Sokolov


Statistics